Duur van de klassenqueeste
: 45 minuten
Doelgroep
: Geschikt voor leerlingen tussen 7 en 12 jaar.
In deze klassenqueeste leren leerlingen wat een geldezel is en hoe ze vermijden er zelf een te worden. Ze zien wat er gebeurt als een geldwolf je als geldezel gebruikt, en ze leren wat de gevolgen zijn als je je bankrekening of je accounts uitleent. Ze leven zich ook in in een geldwolf. Zo begrijpen ze waarom een geldwolf de gegevens van iemand anders wil hebben. Richy neemt hen mee op reis, maar kunnen ze Richy wel vertrouwen?
Leerdoelen
Leerlingen weten…
wat een geldezel is en wat een geldwolf is.
wat er gebeurt als een geldwolf jou als geldezel gebruikt (money muling).
wat witwassen is.
Minimumdoelen basisonderwijs (Vlaanderen)
8. ICT – 8.3 Mediawijsheid
Einde 6de leerjaar
8.3.3 De leerlingen kennen mogelijkheden om zichzelf en anderen online te beschermen.
8.3.4 De leerlingen kunnen de impact van digitale media op hun eigen leefwereld, fysieke en morele integriteit en die van anderen illustreren waaronder:
ethische aspecten;
sociale aspecten;
regelgevende aspecten;
gezondheidsaspecten;
veiligheidsaspecten.
Benodigdheden
Digibord/interactief bord
Maak alvast een leerkrachtenaccount hier aan. Wil je een queeste vooraf bekijken? Klik in het begin op ‘oefenen’. Dit duurt ongeveer een half uur.
Woordenlijst
Geldezels: een money mule is iemand die zijn bankkaart en pincode aan criminelen geeft zodat zij gestolen geld kunnen wegsluizen. Dit is witwassen, en de money mule is verantwoordelijk voor het terugbetalen van al het gestolen geld terwijl de criminelen verdwijnen.
Witwassen: witwassen is het verplaatsen van geld om te verbergen dat het op een illegale manier is verkregen. Criminelen doen dit om hun sporen uit te wissen en te voorkomen dat het geld wordt afgepakt. Witwassen is strafbaar.
De les
Introductie - 10 min
Vertel de leerlingen dat jullie het over de term geldezel gaan hebben en wat dat precies is, en dat jullie daar samen een spel over gaan spelen. Vertel hen ook het volgende:
We zijn zo veel online, dat we zelfs ons geld via een online app kunnen beheren. We storten geld van de ene rekening naar de andere via het internet. Maar daar zitten ook gevaren aan.
Wie heeft er een eigen rekening? Heb je dan ook je eigen bankkaart?
Heb je al eens je bankkaart uitgeleend aan iemand anders? Waarom deed je dat?
Is er al eens geld van je rekening gestolen?
Hoe zou dat kunnen gebeuren?
Kern - 30 min
Start de queeste op het digitaal bord. Geef aan dat jullie nu gaan starten met het spel en bespreek regels die passen bij jouw klas wanneer jullie klassikaal een spel op het digitaal bord spelen.
Hoe maak ik de les interactiever?
Tijdens de queeste zullen er keuzes gemaakt moeten worden. Je kunt ervoor kiezen om daar een actieve werkvorm bij te gebruiken. Bijvoorbeeld: Als je denkt dat we rechts moeten gaan, mag je rechtstaan. Als je denkt dat we rechtdoor moeten, dan mag je blijven zitten op je stoel. En als je denkt dat we links moeten, dan mag je op de grond gaan zitten.
Doe de klassenactiviteiten!
Klassenactiviteiten in de queeste
Als leerkracht kun je kiezen of je de activiteiten wilt doen (tijdens de quest). Je kunt de vragen natuurlijk ook op een ander moment bespreken!
De volgende vragen worden door Koi aangeboden als activiteiten voor de hele klas (zie illustratie):
Hoe geloofwaardig vinden jullie het verhaal van Richy? Hoe is het gesteld met jullie Cyber Agentradar?
Wie heeft er al eens zijn bankkaart en pincode uitgeleend? Is dat toen goed gegaan?
Wat zou jij doen als je per ongeluk geldezel bent geworden? Antwoord: Ga naar je ouders/opvoeders en vraag om hulp. Doe dan samen aangifte bij de politie.
Afsluiting - 10 min
Vraag de leerlingen wat ze geleerd hebben.
Vragen
Wat is er gebeurd als je slachtoffer bent geworden van een geldwolf (en als geldezel gebruikt bent)?
Mogelijk antwoord: Een geldezel laat zijn of haar rekening gebruiken om geld van criminelen door te storten naar iemand anders, of om het wit te wassen. Criminelen zoeken geldezels vaak via sociale media (zoals Instagram, TikTok of Snapchat) of via nepvacatures. Het lijkt een makkelijke manier om snel geld te verdienen, maar je hebt te maken met criminelen.
Wat kan er gebeuren als je een geldezel bent?
Mogelijk antwoord: Als je als geldezel gebruikt bent, ben je een slachtoffer. Toch ben je ook medeplichtig aan fraude, ook als je niet wist wat er op je rekening gebeurde. Dit kan er gebeuren:
De bank kan weigeren om je nog een rekening, bankkaart of lening te geven.
De politie start een onderzoek en je kan vervolgd worden.
Je moet misschien naar het commissariaat voor een verhoor.
Je moet het geld dat via je rekening is gegaan misschien terugbetalen aan de slachtoffers. Ben je minderjarig, dan kunnen je ouders daarvoor aansprakelijk gesteld worden.
Vaak blijf je zelf achter met een geplunderde rekening. Het beloofde geld krijg je meestal niet.
Wat moet je doen als je een geldwolf tegenkomt?
Mogelijk antwoord: Als iets te mooi lijkt om waar te zijn, is het dat meestal ook. Ga er niet op in. Geef nooit je rekeningnummer, bankkaart of pincode aan iemand anders, ook niet aan familie, vrienden of kennissen. Ben je gevraagd om je bankkaart of pincode uit te lenen? Vertel het dan meteen aan je ouders of een andere volwassene die je vertrouwt en meld het samen. Zo help je de politie om criminelen op te sporen.
Melden kan zo:
Neem contact op met je lokale politie of ga langs bij het commissariaat. Bij spoed bel je 101 of 112.
Neem contact op met je bank.
Is je bankkaart in verkeerde handen? Laat ze dan meteen blokkeren via Card Stop: 078 170 170.
Tips
Om er wat meer leven in te brengen, kan je de leerlingen om de beurt de tekst laten lezen, zodat de ervaring nog boeiender wordt.
Als je de voorkeur geeft aan een stille quest, kan je het geluid uitschakelen. Ga naar het optiemenu van het spel waar je de muziek kan uitzetten.
