Duur van de klassenqueeste
: 45 minuten
Doelgroep
: Geschikt voor leerlingen tussen 7 en 12 jaar.
In deze klassenqueeste ontdekken de leerlingen wat hacken is, wat de gevolgen van cyberpesten kunnen zijn en welke keuzes je kunt maken. Sanne wordt gepest en wil wraak nemen. Daarvoor gaat ze hacken. Samen met de klas ontdekt ze dat dit niet de beste manier is om pesten aan te pakken, maar dat ze haar hackers talent wel op een goede manier kan inzetten.
Leerdoelen
Leerlingen leren…
uitleggen wat cybercriminaliteit is;
dat je als hacker kunt kiezen om bij de goeden of bij de slechteriken te horen;
het verband tussen online en offline criminaliteit: inbreken in een huis is strafbaar, en inbreken in een digitale omgeving ook;
welke gevolgen cybercriminaliteit kan hebben voor henzelf en voor slachtoffers;
hoe ze hun digitale vaardigheden veilig en op een goede manier kunnen oefenen.
Link met DigComp*
D2 Communicatie en samenwerking
D4 Veiligheid, welzijn en verantwoord gebruik
*DigComp (het Europese Digitale Competentiekader voor burgers) is een Europees kader dat beschrijft welke digitale vaardigheden mensen nodig hebben om technologie vlot, veilig en verantwoord te gebruiken. Voor leerkrachten in het lager onderwijs is het een duidelijk referentiekader om kinderen basisvaardigheden bij te brengen: informatie online opzoeken, eenvoudige digitale inhoud maken, veilig internetten en respectvol omgaan met anderen in een digitale omgeving. DigComp zorgt voor een gedeelde Europese invulling van wat “digitaal competent zijn” betekent op verschillende leeftijden.
Benodigdheden
Digibord/interactief bord
Maak alvast een leerkrachtenaccount hier aan. Wil je een queeste vooraf bekijken? Klik in het begin op ‘oefenen’. Dit duurt ongeveer een half uur.
Woordenlijst
Trollen: nepaccounts die worden ingezet om met heel veel accounts tegelijkertijd één iemand te belagen.
Omstanders: mensen die getuige zijn van een situatie waarin iemand gepest wordt en er niet aan meedoen, maar ook niemand verdedigen.
White hat hacker: als ethisch hacker gebruik je je talent voor goede dingen. Je probeert systemen niet te hacken om geld of gegevens te stelen maar je probeert ze te hacken om te tonen hoe ze de systemen veiliger kunnen maken.
Black hat hacker: een criminele hacker die zijn vaardigheden gebruikt om informatie of geld te stelen.
Firewall: een online 'brandmuur' die probeert jouw netwerk en computer virus- en spywarevrij te houden.
Malware: een samenstelling van 'malicious' en 'software', oftewel kwaadaardige software. Het gaat om een stuk code dat is geschreven met het doel om gegevens, netwerken of hosts te stelen, beschadigen of verstoren.
Virusscanner: een programma dat de computer controleert op de aanwezigheid van virussen.
Server: computer die diensten verleent aan andere computers, zoals berichten versturen, iets opzoeken of gegevens opslaan.
De les
Inleiding - 10 min
Vertel de leerlingen dat jullie het over hacken gaan hebben. Wat is hacken? Waarom zou je het doen? En mag dat eigenlijk wel?
Inleidende vragen
Ben je zelf al eens gehackt, of ken je iemand die gehackt werd?
Wat heb je gedaan om het op te lossen?
Wat doe je om te voorkomen dat je account gehackt wordt?
Ben je al eens ingelogd op een account dat niet van jou was?
Heb je zelf al eens gehackt? Waarom deed je dat?
Kern - 30 min
Start de queeste op het digibord. Geef aan dat jullie nu gaan starten met het spel en bespreek regels die passen bij jouw klas wanneer jullie klassikaal een spel op het digibord spelen. Kijk onder het kopje "tips" voor extra uitleg over de les op het digibord.
Hoe maak ik de les interactiever?
Tijdens de queeste zullen er keuzes gemaakt moeten worden. Je kunt ervoor kiezen om daar een actieve werkvorm bij te gebruiken. Bijvoorbeeld: Als je denkt dat we naar rechts moeten gaan, mag je rechtstaan. Als je denkt dat we rechtdoor moeten, dan mag je blijven zitten op je stoel. En als je denkt dat we naar links moeten, dan mag je op de grond gaan zitten.
Doe de klassenactiviteiten!
Klassenactiviteiten in de queeste
Als leerkracht kun je kiezen of je de activiteiten wilt doen (tijdens de quest). Je kunt de vragen natuurlijk ook op een ander moment bespreken!
De volgende vragen worden door Koi aangeboden als activiteiten voor de hele klas (zie illustratie):
Cyberpesten
Wat zouden redenen kunnen zijn voor iemand om te gaan cyberpesten? Suggesties:
Bang om zelf gepest te worden en dus bij het andere ‘kamp’ aan te sluiten.
Boos of verdrietig zijn en zich willen afreageren om zich beter te voelen.
Hacken
Sanne is nu aan het hacken omdat ze gepest wordt. Maar wat zouden jullie een reden vinden om te gaan hacken?
Suggesties:
Om te kijken of een website wel veilig is.
Om geld te stelen
Nieuwsgierigheid
Erkenning of waardering
Gewoon supertof
“Hij heeft vast ook wel eens iemand gehackt”
“Hij had een slecht wachtwoord”
“Het is niet onze schuld dat hij zijn computer/account niet beveiligt”
“Er zijn toch geen slachtoffers”
“Er is toch geen (financiële) schade”
“Het is niet alsof we iets kapotmaken”
“Hier leert hij weer van”
“Het is maar een grapje”
“Ik doe niks fout”
“De hele klas doet mee” (groepsdruk)
Wat zouden de gevolgen van hacken kunnen zijn?
Halt / taakstraf
Schadevergoeding betalen
Boete! Kan behoorlijk oplopen...
Van school gestuurd worden
Naar de rechter moeten
Aangifte tegen jou bij de politie: strafblad
Geen zakgeld meer krijgen
Vrienden kwijtraken
Huisarrest
Iemand verdrietig hebben gemaakt
Een slecht geweten
Account verbannen op Xbox/PS/Steam enz.
Je moet je excuseren bij het slachtoffer
Puzzels en Energizers
Naast klassenctiviteiten zitten er in elke klasqueeste ook minimaal 1 puzzel en energizer. De puzzel en de oplossing kun je terugvinden in bijlage 1.
De energizer in deze queeste is “Ga rechtstaan als…”. In de queeste worden jullie stap voor stap meegenomen in de regels van dit spel. Maar je kunt ze hier ook nalezen:
Ga allemaal zitten en ga rechtstaan als: je vindt dat Sanne de school en haar klas een keer terug mag pakken omdat ze gepest wordt. Bespreek waarom je bent rechtgestaan of blijven zitten.
Wat valt voor jullie eigenlijk onder online pesten? Ga allemaal weer zitten, en ga rechtstaan als: je al eens online gepest bent. Bespreek waarom je bent rechtgestaan of blijven zitten.
Ga daarna weer allemaal zitten, en ga rechtstaan als: jij al eens iemand online hebt gepest. Dit is echt superbelangrijk om samen te bespreken, klas!
Afsluiting - 10 min
Vraag de leerlingen wat ze geleerd hebben. Kunnen ze nu vertellen wat er aan de hand was met Sanne?
Slotvragen:
Wat kun je doen zodat je niet makkelijk gehackt wordt?
Antwoorden:
Een goed wachtwoord gebruiken, of nog beter: een wachtzin!
Voor elk account een ander wachtwoord gebruiken.
Tweestapsverificatie inschakelen.
Je wachtwoord nooit met iemand delen!
Een antivirusprogramma gebruiken.
Een firewall gebruiken.
Wat mag je doen als je goed bent in hacken? Wat kun je met die vaardigheden doen?
Antwoorden:
Ethisch hacker of white hat hacker worden. Zo help je bedrijven of mensen te ontdekken waar ze niet goed beveiligd zijn, zodat ze er iets aan kunnen doen.
Een account aanmaken bij HackShield.
Tips
Om er wat meer leven in te brengen, kan je de leerlingen om de beurt de tekst laten lezen, zodat de ervaring nog boeiender wordt.
Als je de voorkeur geeft aan een stille quest, kan je het geluid uitschakelen. Ga naar het optiemenu van het spel waar je de muziek kan uitzetten.
